ध्वनि (Sound) भाषा की सबसे छोटी इकाई (Smallest Unit) को ध्वनि कहते हैं। ध्वनियों से ही शब्दों (Words) का निर्माण (Build) होता है। मुख से अ, आ, इ, …….क, ख, ग…….. बोलना ही ध्वनियाँ (Sounds) कहलाती हैं। नारी (Woman) शब्द में ही चार ध्वनियाँ हैं-न्+आ+र्+ई = नारी वर्ण (Letter) ध्वनियों को लिखित (Print) रूप देने […]
Learn Hindi (हिन्दी सीखें): वर्ण-विचार Read More »
भाषा (Language) वह साधन जिस द्वारा हम अपने मन के भाव प्रकट कर सकते हैं, उसे भाषा कहते हैं। इस के तीन रूप हैं – मौखिक भाषा (Language of Speech) – मन के भावों को जब बोल कर प्रकट किया जाये तो उसे मौखिक भाषा कहते हैं। दिनभर में जो भी हम बोलते हैं वह
हिन्दी सीखें (Learn Hindi) Read More »
ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ (Village and Profession) ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇਕਾਈ (Unit) ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ (Agriculture), ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਨਾ (Dairy Farming) ਵਪਾਰ (Business), ਵਿੱਦਿਆ (Education), ਸਿਹਤ (Health), ਲੱਕੜ (Wooden), ਲੋਹਾ (Iron and Steel), ਕੱਪੜਾ (Cloth), ਚਮੜਾ (Leather), ਪਾਣੀ (Water and Hydraulics) ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਜਾਵਟ (Dressing) ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਕੇ ਮੋਟੇ ਸਫ਼ਾਈ (Cleanliness) ਆਦਿ ਦੇ ਕੰਮ ਸਰ ਜਾਂਦੇ
Village and professions in Punjabi Read More »
हिन्दी भाषा – प्रत्यय (Suffix) कया होते हैं । यौगिक शब्दों की रचना के लिये हिन्दी में भी प्रत्यय (Suffix) का प्रयोग होता है। मूल शब्द के बाद या पीछे कुछ जोड़ देने से नये तथा अर्थपुर्ण शब्द का निर्माण होता है। इस शब्दांश को प्रत्यय (Suffix) कहते हैं। जैसे—धन + ई * धनीस्वतन्त्ररूप में
हिन्दी में यौगिक शब्दों की रचना के लिये उपसर्गों का प्रयोग होता है। उपसर्ग शब्दान्श के आगे या प्रारम्भ में जुड़कर उनका रूप तथा अर्थ बदल देते हैं। ऐसे शब्दान्शों को उपसर्ग कहा जाता है। उपसर्ग स्वतन्त्र रूप में प्रयोग नहीं होते तथा शब्दों के साथ जुड़ कर ही प्रयुक्त होते हैं। हिन्दी भाषा के
हिन्दी भाषा–उपसर्ग क्या होते हैं Read More »
ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੌਤ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਦੁੱਖ-ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਾਲਤ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿੱਕਲਦੀ ਹੈ——— ਬੱਚਾ ਰੋਦਾਂ ਹੈ—–ਮਾਂ ਜਵਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—–ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬੁੱਢਾ-ਬੁੱਢੀ ਆਖਦੇ ਹਨ——ਹਾਏ ਮਾਂ ਬਾਪੂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ Father is a lost entity in this universe. Do
Where is your father? Read More »
Have you noticed the concept of goshala in your city? In my recent visit to my hometown, I noticed their cart coming to our street and people giving it left-over food items, sometimes coins too. I have seen this phenomenon going on over the years and people just doing it out of their beliefs, faith,
Goshala is an example of crowdfunding in India Read More »
While visiting various forts and monuments of Delhi, I have noticed that there is not much to eat and drink within the premises. While some may say that this may spoil the area but if a managed corner is given, it can surely enhance the appeal of these places. Let me tell you why. Various
Business of food outlets in historical monuments of Delhi Read More »
I have noticed that though Delhi and Gurgaon direction signs try to maximize their readability by providing the names in 3-4 languages including English, Hindi, Punjabi and Urdu, often there are multiple spelling mistakes that one can find. I have found them mostly in Hindi or Punjabi. Let me present some photographs that I recently
Mistakes in Punjabi and Hindi spellings in and around Gurgaon Read More »
ਜੇ ਬੁਝੇਂ ਤਾਂ ਜਾਣਾ (ਬੁਝਾਰਤਾਂ) 1. ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਬਾਬਾ ਲਸ਼ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਕਰ ਗਿਆ ਮਸ਼ਕਰੀ। 2. ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਰਾਣੀ ਦੁੰਬ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੀਂਦੀ ਪਾਣੀ। 3. ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਖੀ ਨਹੀਂ। 4. ਚਿੱਟੀ ਇਮਾਰਤ ਬੂਹਾ ਕੋਈ ਨਾ। 5. ਲੱਗ ਲੱਗ ਕਹੇ ਨਾ ਲੱਗਦੇ, ਬਿਨ ਆਖੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ, ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਤਾਏ ਨੂੰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ।
It is admitted that a disciplined (Sanskrit) she-baby is equal to ten best sons. संस्कारों में शीलवती कन्या को दस श्रेष्ठ पुत्रों के समान माना जाता है। दश पुत्र-समा कन्या यस्य शीलवती सुता ।। Contrary to it, an indisciplined (Devoid of Sanskars) son becomes destroyer of dynasty. संस्कार विहीन पुत्र भी कुल को नष्ट करने
(Unlimited Pleasure and Pleasantness) ਜੀ ਲਾਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨਿਰੋਗ (Healthy) ਤੇ ਜੇਬ ਭਰੀ (Wealthy) ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਬਿਰਤੀ ਤੇ ਸੁਰਤੀ ਟਕਾਊ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਟਕਣ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਫਟਕਦੇ। ਸਰੀਰ ਨਿਰੋਲ, ਮਸਤ ਤੇ ਸਰੂਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਨ ਤੇ ਮਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ Read More »
ਇੱਹ ਵਾਤਾਵਰਣ (Environment) ਨੂੰ ਸ਼ਾਤੀ (Peace), ਸੁੰਦਰਤਾ (Beauty) ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ (Healthy) ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ-ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਸੌਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਇਸੇ
Firoz Shah Kotla is a beautiful place to visit if you are a history buff. The place is a delight because there are quite a few things that you can enjoy. First, of course, is the Ashoka’s pillar that was brought here in the 14th century. Second is the bats that you can locate underneath
Visiting Kotla Firoz Shah, Delhi Read More »
I got the chance to visit this land of history when my wife visited her parents for 2 weeks and I was free to roam around on the weekends. Tughlaqabad is an often-heard name because of the railways’ engines that were manufactured there though I never came to know where the factory is located. But
Visiting Tughlaqabad Fort, Delhi Read More »
ਮੁਫ਼ਤ (Free): ਹਵਾ ਮੁਫ਼ਤ – ਸਾਹ ਮੁਫ਼ਤ, ਪਾਣੀ ਮੁਫ਼ਤ – ਪੀਣਾ ਮੁਫ਼ਤ ਸਸਤਾ (Govt): ਕਣਕ ਸਸਤੀ – ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ, ਚਾਵਲ ਸਸਤੇ – ਦੋ ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ ਮੰਹਿਗੇ (Corporate): ਪਿਆਜ ਮਹਿੰਗੇ, ਸਬਜ਼ੀ ਮਹਿੰਗੀ, ਦਾਲ ਮਹਿੰਗੀ, ਦੁੱਧ-ਘੀ ਮਹਿੰਗੇ, ਬੋਤਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਹਿੰਗਾ ਮਹਿੰਗੇ ਹੀ ਮਹਿੰਗੇ (Private): ਘਰ
ਪੁਰਾਣੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਲੱਗਭੱਗ 1977-78 ਨੇੜੇ ਦੀ । ਦੁਪਿਹਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ । ਪਿੱਪਲ ਥੱਲੇ ਬੈਠੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਬਾਈ ਜੀ, ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੰਗਣੀ ਤੇ ਹੀ ਯੇਜਦੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਮੰਗਦੇ ਹਨ । ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਦੇ ਆ, ਬਾਈ ਨੇ ਊੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਯੇਜਦੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ
ਨੂੰਹ ਸਾੜਣਾ (Bride Burning) ਤੇ ਸੱਸ-ਸਹੁਰਾ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ( In-laws behind bars) ਇਹ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ (Modern age) ਦੇ ਸ਼ਬਦ (Words) ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਹ(Ceremonial marriage) ਪੈਲੇਸ (Palace) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਜੋੜੇ (Couple) ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ (Emotion) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਨਾ ਸੇਹਰਾ (Instructions from all relatives to Groom) ਨਾ ਸਿਕਸ਼ਾ (Instructions from all relatives
100 वर्ष तक जीने की कामना करें। इसके लिये निरोगी काया का सुख आवश्यक है। स्वस्थ जीवन के लिये कुछ सावधानियों का पालन आवश्यक है। आहार – आयु, तेज, उत्साह, स्मृति, जीवन-शक्ति तथा शरीर-शक्ति की वृध्दि आहार से ही होती है। मिर्च-मसाला, ऊपरी नमक, खटाई, अचार, चीनी, तेल आदि का न खाना जिह्वा नियन्त्रण (आस्वादव्रत) है।
Let us discuss ਛੁਪਿਆ ਭੇਦ (Hidden Secret) ਵੱਧਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫੇਦ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਕਰੇ ਤਾਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਧੀ-ਪੁੱਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਉਲਟ ਲੱਗਦੀ